ยื่นภาษีออนไลน์ครั้งแรก (e-Filing) ทำยังไง ทีละขั้น

พอถึงช่วงต้นปี หลายคนที่เพิ่งเริ่มทำงานหรือเพิ่งมีรายได้ถึงเกณฑ์ก็ต้องเจอกับโจทย์เดียวกัน คือการ ยื่นภาษีออนไลน์ ครั้งแรกผ่านระบบ e-Filing ของกรมสรรพากร ฟังดูเหมือนยุ่งยาก แต่จริง ๆ แล้วถ้าเตรียมเอกสารพร้อมและทำตามขั้นตอน การยื่นผ่านเว็บใช้เวลาไม่ถึงชั่วโมง แถมยังลดความผิดพลาดเทียบกับการกรอกกระดาษ บทความนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา สรุปภาพรวมแบบเข้าใจง่ายให้มือใหม่เห็นเส้นทางตั้งแต่ต้นจนจบ ทุกตัวเลขและกำหนดเวลาเป็นค่าโดยประมาณของปีภาษีทั่วไป ควรตรวจสอบเกณฑ์ล่าสุดกับกรมสรรพากรอีกครั้งก่อนยื่นจริงเสมอ

ยื่นภาษีออนไลน์ผ่าน e-Filing ต้องลงทะเบียนยังไงก่อน

ก่อนกรอกข้อมูลรายได้ คุณต้องมีบัญชีในระบบ e-Filing เสียก่อน โดยเข้าไปที่เว็บไซต์ของกรมสรรพากร แล้วเลือกบริการยื่นแบบ ภ.ง.ด.90/91 ผ่านอินเทอร์เน็ต

• คนยื่นครั้งแรก ต้องสมัครสมาชิกใหม่ โดยกรอกเลขบัตรประชาชน วันเดือนปีเกิด แล้วตั้งรหัสผ่านและยืนยันตัวตนตามขั้นตอนของระบบ
• คนที่เคยยื่นแล้ว ใช้เลขบัตรประชาชนและรหัสผ่านเดิมล็อกอินเข้าได้เลย ถ้าลืมรหัสผ่านก็กดขอรีเซ็ตผ่านอีเมลหรือเบอร์มือถือที่เคยผูกไว้

ข้อแนะนำคือทำขั้นตอนนี้ล่วงหน้า อย่ารอวันสุดท้าย เพราะบางครั้งการยืนยันตัวตนต้องใช้เวลา และช่วงใกล้ปิดยื่นระบบมักมีคนใช้งานหนาแน่น ทำให้เข้าได้ช้า

กรอกรายได้และลดหย่อนในระบบยังไงให้ถูก

เมื่อล็อกอินได้แล้ว ระบบจะพาคุณไปทีละหน้าจอ เริ่มจากข้อมูลส่วนตัวและสถานภาพ จากนั้นเข้าสู่ส่วนเงินได้และค่าลดหย่อน

ในส่วน เงินได้ ให้กรอกตามหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ที่นายจ้างหรือผู้จ่ายเงินออกให้ โดยปกติมนุษย์เงินเดือนจะกรอกเงินได้ประเภท 40(1) ส่วนคนที่มีรายได้ทางอื่นก็เพิ่มประเภทเงินได้ให้ครบ ระบบจะคำนวณค่าใช้จ่ายแบบเหมาให้อัตโนมัติตามประเภทเงินได้

ในส่วน ค่าลดหย่อน ให้ใส่สิทธิที่คุณมีจริง เช่น ลดหย่อนส่วนตัว คู่สมรส บุตร เบี้ยประกันชีวิต ประกันสุขภาพ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ประกันสังคม เงินบริจาค และดอกเบี้ยบ้าน ถ้ายังไม่แน่ใจว่ามีสิทธิอะไรบ้าง ลองอ่าน ลดหย่อนภาษีสำหรับมือใหม่ ประกอบ จะเห็นภาพรวมชัดขึ้น และอย่าลืมว่าทุกตัวเลขที่กรอกต้องมีเอกสารยืนยันเก็บไว้

ระบบจะคำนวณภาษีที่ต้องชำระหรือเงินที่ขอคืนให้ทันทีเมื่อกรอกครบ ถ้าตัวเลขดูผิดปกติ ให้ย้อนกลับไปเช็กว่ากรอกเงินได้หรือลดหย่อนตกหล่นตรงไหนหรือเปล่า

ต้องแนบเอกสารอะไรบ้างในการยื่นออนไลน์

ข้อดีอย่างหนึ่งของการยื่นผ่าน e-Filing คือคุณ "ไม่ต้อง" แนบเอกสารทุกใบตั้งแต่แรกในกรณีทั่วไป ระบบจะให้คุณกรอกตัวเลขก่อน แล้วเก็บเอกสารตัวจริงไว้กับตัว

แต่มีบางกรณีที่ระบบหรือเจ้าหน้าที่ขอให้แนบหรือส่งเอกสารเพิ่ม โดยเฉพาะเมื่อมีการขอคืนภาษี เอกสารที่ควรเตรียมพร้อมสแกนไว้ ได้แก่

• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)
• หนังสือรับรองเบี้ยประกันชีวิต/สุขภาพ และเอกสารกองทุนต่าง ๆ
• ใบเสร็จหรือหนังสือรับรองการบริจาค
• เอกสารดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้าน

แนะนำให้รวบรวมและสแกนเก็บเป็นไฟล์ตั้งแต่ก่อนยื่น เผื่อระบบให้อัปโหลดจะได้ไม่ต้องวิ่งหา ดูรายการแบบครบถ้วนได้ที่ เช็กลิสต์เอกสารภาษี เพื่อกันลืม

กำหนดเวลายื่นภาษีออนไลน์คือเมื่อไหร่

โดยทั่วไปการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาประจำปี (ภ.ง.ด.90/91) จะเปิดให้ยื่นตั้งแต่ต้นปี และมีกำหนดปิดยื่นแบบกระดาษภายในสิ้นเดือนมีนาคมของปีถัดไปโดยประมาณ ส่วนการยื่นผ่านอินเทอร์เน็ตมักได้รับการขยายเวลาออกไปอีกราวหนึ่งเดือน ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบของการยื่นออนไลน์อย่างหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม กำหนดเวลาอาจเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี และบางปีอาจมีการขยายเวลาเป็นกรณีพิเศษ จึงควรเช็กกำหนดล่าสุดจากประกาศของกรมสรรพากรทุกครั้ง อย่ายึดวันที่จากปีก่อนเป็นหลัก หากต้องการทบทวนหลักการคำนวณภาษีก่อนกรอก ลองอ่าน ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเบื้องต้น ควบคู่กันไป

ยื่นภาษีออนไลน์ดีกว่ายื่นกระดาษยังไง

หลายคนยังเคยชินกับการกรอกกระดาษ แต่การยื่นผ่าน e-Filing มีข้อดีหลายอย่างที่ทำให้คนหันมาใช้กันมากขึ้น

• คำนวณให้อัตโนมัติ ลดความผิดพลาดจากการบวกลบเอง ระบบขึ้นยอดภาษีหรือเงินคืนให้ทันที
• มีเวลายื่นนานกว่า เพราะการยื่นออนไลน์มักได้ขยายเวลาออกไปอีกช่วงหนึ่ง
• ได้เงินคืนเร็วกว่า โดยเฉพาะถ้าผูกพร้อมเพย์กับเลขบัตรประชาชนไว้แล้ว
• เก็บประวัติย้อนหลังได้ เข้าไปดูแบบที่เคยยื่นในระบบได้สะดวก ไม่ต้องเก็บกระดาษ

สำหรับมือใหม่ที่กลัวกรอกผิด ระบบออนไลน์จริง ๆ แล้วช่วยกันพลาดได้ดีกว่า เพราะมีการตรวจสอบความครบถ้วนของช่องสำคัญก่อนให้กดส่ง

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยตอนยื่นออนไลน์มีอะไรบ้าง

มือใหม่มักสะดุดกับเรื่องเดิม ๆ ซึ่งป้องกันได้ถ้ารู้ล่วงหน้า

• กรอกเงินได้ไม่ครบ ลืมรวมรายได้จากหลายแหล่ง เช่น ดอกเบี้ย เงินปันผล หรืองานเสริม ทำให้ตัวเลขเพี้ยน
• ใส่ลดหย่อนเกินสิทธิ หรือใส่รายการที่ไม่มีเอกสารรองรับ ซึ่งอาจถูกขอเอกสารเพิ่มภายหลัง
• กรอกเลขบัญชี/พร้อมเพย์ผิด ทำให้เงินคืนล่าช้า
• รอวันสุดท้าย จนระบบช้าหรือเตรียมเอกสารไม่ทัน
• กดส่งแล้วไม่เซฟหลักฐานการยื่น ควรบันทึกหน้ายืนยันหรือเลขอ้างอิงไว้เสมอ

เรื่องภาษีมีรายละเอียดปลีกย่อยตามสถานการณ์ของแต่ละคน บทความนี้ให้ภาพรวมเพื่อเริ่มต้น หากเคสของคุณซับซ้อน เช่น มีรายได้หลายทางหรือสิทธิลดหย่อนเยอะ การปรึกษากรมสรรพากรหรือที่ปรึกษาภาษีจะช่วยให้ยื่นได้ถูกต้องและสบายใจขึ้น และถ้าอยากวางแผนใช้ประกันหรือการออมเพื่อช่วยลดหย่อนควบคู่ไปด้วย ลองคุยกับท็อปเพื่อดูภาพรวมที่เหมาะกับเป้าหมายของคุณได้เสมอ อยากให้ช่วยดูเคสของคุณโดยเฉพาะ นัดปรึกษากับท็อปได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่มีข้อผูกมัดครับ