ลดหย่อนภาษีมือใหม่ ใช้สิทธิอะไรได้บ้าง

ถ้าปีนี้เป็นปีแรกที่คุณต้องยื่นภาษีเอง แล้วเปิดดูรายการ ลดหย่อนภาษี มือใหม่ แล้วงงว่ามีตั้งหลายช่อง ต้องใช้สิทธิอันไหนบ้าง บทความนี้เขียนมาเพื่อคุณโดยเฉพาะ ผมจะพาไล่ทีละกลุ่มแบบเข้าใจง่าย ตั้งแต่ค่าลดหย่อนพื้นฐานที่ได้อัตโนมัติ ไปจนถึงกลุ่มประกัน กลุ่มลงทุนเพื่อเกษียณ และเงินบริจาค จบด้วยเช็กลิสต์ให้กาตามได้เลย

ในฐานะที่ปรึกษาประกันที่ดูแลเรื่องเงื่อนไขและสิทธิลดหย่อนให้ลูกค้าเป็นประจำ ผมอยากชวนคิดเรื่องภาษีแบบเป็นระบบ มองตัวเลขและเพดานของแต่ละช่องให้เป็นกรอบชัด ๆ ไม่ใช่รีบหาตัวช่วยตอนปลายปีแล้วตัดสินใจพลาด

ลดหย่อนภาษีมือใหม่ต้องรู้อะไรก่อนเริ่ม

ลดหย่อนภาษีคือการนำค่าใช้จ่ายหรือเงินออมบางอย่างมา "หัก" ออกจากเงินได้ก่อนคำนวณภาษี ยิ่งใช้สิทธิครบ ฐานที่นำไปคิดภาษีก็ยิ่งลด ทำให้เสียภาษีน้อยลง

หัวใจของมือใหม่มีแค่ 2 ข้อ ข้อแรกคือรู้ว่าตัวเองมีสิทธิอะไรบ้าง ข้อสองคือรู้ "เพดาน" ของแต่ละช่อง เพราะใส่เกินเพดานก็ลดหย่อนเพิ่มไม่ได้

• ดูสลิปเงินเดือนว่าถูกหักภาษี ณ ที่จ่ายไปเท่าไรแล้ว
• รวบรวมเอกสารทั้งปี เช่น หนังสือรับรองเบี้ยประกัน ใบเสร็จบริจาค
• วางแผนตั้งแต่ต้นปี จะได้ทยอยใช้สิทธิ ไม่ใช่รีบกระจุกเดือนธันวาคม

ตัวเลขเพดานในบทความนี้เป็นค่าโดยประมาณสำหรับปีภาษี 2569 ควรตรวจสอบกับประกาศล่าสุดของกรมสรรพากรอีกครั้งก่อนยื่นจริง

ค่าลดหย่อนพื้นฐานที่มือใหม่มักมองข้าม

กลุ่มนี้คือสิทธิที่แทบทุกคนได้ บางช่องได้อัตโนมัติโดยไม่ต้องทำอะไรเลย แค่กรอกให้ถูกตอนยื่น

รายการ	เพดานโดยประมาณ
ค่าลดหย่อนส่วนตัว	60,000 บาท
คู่สมรส (ไม่มีเงินได้)	60,000 บาท
บุตร	30,000 บาท/คน (คนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้ 60,000)
เลี้ยงดูบิดามารดา (อายุ 60+)	30,000 บาท/คน
ประกันสังคม	ตามที่จ่ายจริง

แค่กรอกกลุ่มพื้นฐานให้ครบ มือใหม่หลายคนก็ลดภาษีไปได้ก้อนหนึ่งแล้ว โดยไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่มเลย

กลุ่มประกันใช้ลดหย่อนได้แค่ไหน เพดานเท่าไร

กลุ่มนี้เป็นช่องที่มือใหม่ใช้ประโยชน์ได้คุ้ม เพราะนอกจากลดภาษีแล้วยังได้ความคุ้มครองติดตัวไปด้วย แต่ต้องแยกให้ออกว่าแต่ละแบบมีเพดานคนละก้อน

• ประกันชีวิต / ประกันสะสมทรัพย์ ลดหย่อนได้ตามจ่ายจริง สูงสุดโดยประมาณ 100,000 บาท เงื่อนไขสำคัญคือกรมธรรม์ต้องมีความคุ้มครองตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป
• ประกันสุขภาพตนเอง ลดหย่อนได้สูงสุดโดยประมาณ 25,000 บาท แต่เมื่อรวมกับประกันชีวิตข้างต้นแล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท
• ประกันสุขภาพบิดามารดา ลดหย่อนเพิ่มได้อีกสูงสุดโดยประมาณ 15,000 บาท (เป็นเพดานแยกต่างหากจากของตัวเอง)
• ประกันบำนาญ อยู่กลุ่มเกษียณ ลดหย่อนได้ 15% ของเงินได้ สูงสุดโดยประมาณ 200,000 บาท

จะเห็นว่าถ้าวางแผนดี ๆ ประกันชีวิตกับสุขภาพรวมกันได้ถึงราว 100,000 บาท และยังบวกประกันสุขภาพพ่อแม่ได้อีกต่างหาก รายละเอียดวิธีจัดพอร์ตประกันให้เต็มสิทธิ ผมเขียนแยกไว้ที่ ลดหย่อนภาษีด้วยประกัน 2569

กลุ่มลงทุนเพื่อเกษียณ ลดภาษีพร้อมออมระยะยาว

ถ้าอยากลดภาษีไปพร้อมกับสร้างเงินก้อนไว้ใช้ตอนเกษียณ กลุ่มนี้ตอบโจทย์ แต่ต้องเข้าใจว่ามี "เพดานรวม" คุมอยู่อีกชั้น

• กองทุน RMF ลดหย่อนได้ 30% ของเงินได้ สูงสุดโดยประมาณ 500,000 บาท
• กองทุน SSF ลดหย่อนได้ 30% ของเงินได้ สูงสุดโดยประมาณ 200,000 บาท
• ประกันบำนาญ สูงสุดโดยประมาณ 200,000 บาท
• กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ / กบข. / กองทุนสงเคราะห์ครู ตามเงื่อนไขของแต่ละกองทุน

จุดที่มือใหม่พลาดบ่อยคือ เมื่อรวมทุกตัวในกลุ่มเกษียณเข้าด้วยกันแล้ว ต้องไม่เกินโดยประมาณ 500,000 บาท ดังนั้นก่อนเติมเต็มทุกช่อง ควรคำนวณยอดรวมก่อน

ข้อควรระวัง ผลตอบแทนของกองทุนเป็นเพียงสมมติฐาน ไม่การันตี และการลงทุนมีความเสี่ยง ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลและเงื่อนไขก่อนตัดสินใจทุกครั้ง

เงินบริจาคลดหย่อนได้เท่าไร

เงินบริจาคเป็นอีกช่องที่มือใหม่ใช้ได้ง่าย เพียงเก็บหลักฐานให้ครบ และดูว่าหน่วยงานที่บริจาคให้สิทธิแบบใด

• บริจาคทั่วไป ลดหย่อนได้ตามจ่ายจริง แต่ไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าลดหย่อนอื่น
• บริจาคเพื่อการศึกษา กีฬา และโรงพยาบาลรัฐบางประเภท มักได้สิทธิหักเพิ่มเป็น 2 เท่า (อยู่ในเพดาน 10% เช่นกัน)

แนะนำให้บริจาคผ่านระบบ e-Donation จะสะดวก ไม่ต้องเก็บใบเสร็จกระดาษ และข้อมูลจะถูกส่งเข้าระบบสรรพากรให้อัตโนมัติ

สรุปเป็นเช็กลิสต์ลดหย่อนภาษีมือใหม่

ไล่กาตามนี้ทีละข้อ แล้วดูว่าช่องไหนยังเหลือพื้นที่ให้เติมได้อีก

• กลุ่มพื้นฐาน: ส่วนตัว คู่สมรส บุตร พ่อแม่ ประกันสังคม
• กลุ่มประกัน: ชีวิต/สะสมทรัพย์ (≤100,000) สุขภาพตนเอง (≤25,000 รวมชีวิตไม่เกิน 100,000) สุขภาพพ่อแม่ (≤15,000)
• กลุ่มเกษียณ: บำนาญ / RMF / SSF / กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (รวมไม่เกิน 500,000)
• เงินบริจาค: ทั่วไปและแบบ 2 เท่า (ไม่เกิน 10% ของเงินได้)

อยากเห็นภาพว่าใส่สิทธิแต่ละช่องแล้วประหยัดภาษีได้กี่บาท ลองกดเล่นที่ เครื่องมือคำนวณ ของเว็บได้เลย กรอกตัวเลขแล้วเห็นผลทันที

การวางแผนภาษีที่ดีไม่ใช่การไล่ซื้อทุกอย่างให้เต็มเพดาน แต่คือการเลือกใช้สิทธิที่ตรงกับเป้าหมายชีวิตคุณ เช่น ถ้าอยากออมเกษียณก็เลือกบำนาญ ถ้าอยากได้ความคุ้มครองสุขภาพก็เลือกประกันสุขภาพ ได้ทั้งลดภาษีและตอบโจทย์ชีวิตไปพร้อมกัน

ถ้าอ่านแล้วยังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มช่องไหนก่อน หรืออยากให้ช่วยไล่เช็กสิทธิให้ครบทุกช่องตามรายได้ของคุณ ทักไลน์มาคุยกับท็อปได้เลยครับ ที่ LINE @topaia ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย และไม่มีข้อผูกมัด

ข้อมูลในบทความเป็นการประมาณเพื่อการศึกษา ตัวเลขเพดานและเงื่อนไขลดหย่อนเป็นค่าโดยประมาณซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศของกรมสรรพากร ผลตอบแทนการลงทุนเป็นสมมติฐาน ไม่การันตี การลงทุนมีความเสี่ยง ความคุ้มครองและเงื่อนไขประกันเป็นไปตามที่ระบุในกรมธรรม์ และการพิจารณารับประกันเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของ AIA