5 ความผิดพลาดวางแผนเกษียณที่คนไทยพลาดบ่อย

หลายปีที่ผมดูแลเรื่องวางแผนเกษียณให้ลูกค้า ผมสังเกตว่า ความผิดพลาดวางแผนเกษียณ ที่คนไทยพลาดกันบ่อยจริง ๆ มีอยู่ไม่กี่เรื่อง และที่น่าเสียดายคือเกือบทุกข้อป้องกันได้ถ้ารู้ตัวเร็วพอ ปัญหาคือหลายคนมารู้ตอนใกล้เกษียณแล้ว ซึ่งแก้ได้ยากกว่าเดิมมาก

บทความนี้ผมอยากรวบ 5 ข้อที่เจอซ้ำ ๆ มาเล่าให้ฟัง พร้อมแนวทางหลีกเลี่ยง จะได้เอาไปเช็กตัวเองว่ากำลังเดินเข้ากับดักข้อไหนอยู่หรือเปล่าครับ

หมายเหตุ: ตัวเลขและตัวอย่างในบทความเป็นเพียงการสมมติเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การการันตีผลตอบแทน เรื่องสิทธิบำนาญรัฐควรตรวจสอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอีกครั้ง

ทำไมการเริ่มวางแผนช้าถึงเป็นความผิดพลาดข้อใหญ่?

ข้อแรกและเป็นต้นทุนแพงที่สุดคือ "เริ่มช้า" หลายคนคิดว่าเรื่องเกษียณเป็นเรื่องของคนแก่ เลยผัดไว้ก่อน แต่ความจริงคือเวลาเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของการออม เพราะดอกเบี้ยทบต้นต้องใช้เวลายาว ๆ ถึงจะเห็นผล

ลองนึกภาพง่าย ๆ คนที่เริ่มออมตอนอายุ 30 กับคนที่เริ่มตอน 45 แม้ออมเดือนละเท่ากัน คนแรกมีเวลาให้เงินทำงานนานกว่ามาก พอถึงวันเกษียณก้อนเงินมักต่างกันหลายเท่า ยิ่งเริ่มช้าเท่าไหร่ ยิ่งต้องออมหนักขึ้นเพื่อไล่ให้ทัน ถ้าคุณรู้สึกว่าเริ่มช้าไปแล้ว ไม่ต้องท้อ ลองอ่าน เริ่มเก็บเงินเกษียณจากศูนย์ เพราะเริ่มวันนี้ยังดีกว่าเลื่อนต่อไปอีกปี

ประเมินค่าใช้จ่ายและอายุขัยต่ำเกินไปอันตรายยังไง?

ข้อสองคือการ "ประเมินต่ำเกินไป" ทั้งฝั่งค่าใช้จ่ายและฝั่งอายุขัย หลายคนคิดว่าเกษียณแล้วใช้เงินน้อยลง ซึ่งบางหมวดก็จริง เช่น ค่าเดินทางไปทำงาน แต่หมวดที่มักโตขึ้นคือค่ารักษาพยาบาลและค่าดูแลสุขภาพ ซึ่งกินสัดส่วนเยอะในบั้นปลาย

อีกเรื่องที่คนมองข้ามคืออายุขัย ปัจจุบันคนไทยอายุยืนขึ้นมาก การวางแผนโดยคิดว่าจะใช้เงินแค่ถึงอายุ 75 ทั้งที่มีโอกาสอยู่ถึง 85-90 ปี เป็นความเสี่ยงใหญ่ที่เรียกว่า "เงินหมดก่อนตาย" วิธีเลี่ยงคือวางแผนเผื่ออายุยืนไว้เสมอ และมีรายได้ส่วนหนึ่งที่จ่ายต่อเนื่องระยะยาว เช่น บำนาญ มาช่วยรองรับช่วงปลาย

ทำไมลืมเงินเฟ้อและค่ารักษาถึงทำแผนพังได้?

ข้อสามคือลืม "ศัตรูเงียบ" สองตัว นั่นคือเงินเฟ้อและค่ารักษาพยาบาล

เงินเฟ้อทำให้เงินก้อนเดิมซื้อของได้น้อยลงทุกปี เงิน 1 ล้านบาทวันนี้ กับ 1 ล้านบาทในอีก 20 ปีข้างหน้า มีอำนาจซื้อต่างกันชัดเจน ถ้าวางแผนโดยใช้ราคาวันนี้คำนวณตรง ๆ โดยไม่เผื่อเงินเฟ้อ ก้อนเงินที่ดูเหมือนพอ อาจไม่พอจริงเมื่อถึงเวลา

ส่วนค่ารักษาพยาบาลมักเพิ่มเร็วกว่าเงินเฟ้อทั่วไปด้วยซ้ำ ค่าใช้จ่ายก้อนนี้ถ้าไม่เตรียมไว้ อาจกินเงินเกษียณที่อุตส่าห์สะสมมาทั้งชีวิตได้ในเวลาไม่นาน การมีแผนสุขภาพรองรับจึงสำคัญพอ ๆ กับการมีเงินก้อน ลองอ่านเพิ่มเรื่อง วางแผนค่ารักษาพยาบาลหลังเกษียณ ไว้ประกอบการวางแผน

การพึ่งลูกหรือบำนาญรัฐอย่างเดียวเสี่ยงตรงไหน?

ข้อสี่คือการฝากอนาคตไว้กับแหล่งเดียว ไม่ว่าจะเป็น "ลูกจะเลี้ยง" หรือ "มีบำนาญรัฐก็พอ"

การหวังพึ่งลูกอย่างเดียวเสี่ยง เพราะรุ่นลูกเองก็มีภาระของเขา ทั้งผ่อนบ้าน เลี้ยงครอบครัว เศรษฐกิจก็ไม่แน่นอน การวางแผนที่ดีคือพึ่งตัวเองให้ได้ก่อน แล้วการช่วยเหลือจากลูกจะเป็นโบนัส ไม่ใช่เส้นเลือดใหญ่เส้นเดียว

ส่วนบำนาญจากรัฐหรือประกันสังคมเป็นฐานที่ดี แต่มักไม่พอกับค่าใช้จ่ายที่อยากได้จริง ๆ จึงควรมีรายได้เสริมจากการออมและการลงทุนของตัวเองมาเติม ใครที่กังวลว่าเก็บมาแล้วยังไม่พอ ลองดูแนวทางใน เก็บเงินเกษียณไม่พอแก้ยังไง เพื่อหาทางอุดช่องว่างตั้งแต่เนิ่น ๆ

ลงทุนเสี่ยงเกินหรืออนุรักษ์เกินไป แก้ยังไง?

ข้อห้าเป็นเรื่องของ "สมดุล" บางคนพลาดเพราะลงทุนเสี่ยงเกินตัว หวังรวยเร็วใกล้วันเกษียณ พอตลาดผันผวนก็เสียหายหนักจนตั้งตัวไม่ทัน ขณะที่อีกกลุ่มกลัวความเสี่ยงจนเก็บเงินไว้แต่ในที่ที่ผลตอบแทนต่ำ สุดท้ายเงินโตไม่ทันเงินเฟ้อ ก็เสี่ยงไม่พอใช้เหมือนกัน

ทางสายกลางคือจัดสัดส่วนให้เหมาะกับวัยและเป้าหมาย ตอนยังหนุ่มสาวรับความเสี่ยงได้มากหน่อยเพื่อให้เงินโต พอเข้าใกล้เกษียณค่อย ๆ ลดความเสี่ยงลง เน้นรักษาเงินต้นและสร้างรายได้ที่แน่นอนมากขึ้น ถ้ายังไม่แน่ใจว่าควรเริ่มจากตรงไหน บทความ วางแผนเกษียณ 101 ช่วยปูพื้นได้ดี

อยากให้ช่วยดูเคสของคุณโดยเฉพาะ นัดปรึกษากับท็อปได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่มีข้อผูกมัดครับ