ฟรีแลนซ์/ขายของออนไลน์ ยื่นภาษี + ลดหย่อนด้วยประกันยังไง

ทำงานฟรีแลนซ์ รับงานเป็นชิ้น หรือขายของออนไลน์ พอถึงเวลา ฟรีแลนซ์ ยื่นภาษี ทีไรก็มักงงว่าต้องนับรายได้ยังไง หักค่าใช้จ่ายได้แค่ไหน และใช้แบบฟอร์มไหน ทั้งที่จริงแล้วถ้าเข้าใจหลักไม่กี่ข้อ การยื่นภาษีของคนทำงานอิสระไม่ได้ยุ่งยากอย่างที่กลัว แถมยังมีช่องลดหย่อนหลายตัวที่ช่วยให้จ่ายภาษีน้อยลงและสร้างความมั่นคงให้ตัวเองไปพร้อมกัน

บทความนี้เป็นข้อมูลเพื่อการศึกษา สรุปภาพรวมแบบเข้าใจง่ายให้คนทำงานอิสระเห็นเส้นทางตั้งแต่นับรายได้ ไปจนถึงการใช้ประกันลดหย่อนภาษี ตัวเลขทั้งหมดเป็นค่าโดยประมาณของปีภาษี 2569 ควรเช็กเกณฑ์ล่าสุดอีกครั้งก่อนยื่นจริงเสมอ

ฟรีแลนซ์ ยื่นภาษี ต้องนับรายได้แบบไหน 40(2) หรือ 40(8)

หัวใจแรกของคนทำงานอิสระคือ "ประเภทเงินได้" เพราะมันกำหนดว่าหักค่าใช้จ่ายได้เท่าไหร่ โดยเงินได้ที่ฟรีแลนซ์เจอบ่อยมีสองกลุ่มใหญ่

• เงินได้ 40(2) — ค่าจ้างทำงานที่เน้นใช้แรงงาน/ทักษะส่วนตัว เช่น รับจ้างเขียน ออกแบบ ที่ปรึกษา รีวิวสินค้า งานที่ไม่มีต้นทุนวัตถุดิบมากนัก กลุ่มนี้หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาได้ 50% แต่รวมกับ 40(1) แล้วไม่เกิน 100,000 บาทโดยประมาณ
• เงินได้ 40(8) — เงินได้จากธุรกิจ การค้า การขายของ เช่น ขายของออนไลน์ ร้านค้า ขายอาหาร งานที่มีต้นทุนสินค้า กลุ่มนี้เลือกหักค่าใช้จ่ายได้สองทาง คือ "เหมา" ตามอัตราที่กฎหมายกำหนด (หลายกิจการอยู่ที่ราว 60%) หรือ "ตามจริง" ถ้าเก็บเอกสารต้นทุนครบ

ถ้างานของคุณมีทั้งรับจ้างและขายของ ก็แยกนับคนละก้อนได้ตามจริง อย่ายัดรวมเป็นก้อนเดียว เพราะแต่ละประเภทคิดค่าใช้จ่ายไม่เท่ากัน

หักค่าใช้จ่ายแบบเหมาหรือตามจริง อันไหนคุ้มกว่า

หลักง่าย ๆ คือเทียบดูว่าวิธีไหนหักได้มากกว่า เพราะยิ่งหักค่าใช้จ่ายได้มาก เงินได้สุทธิที่เอาไปคำนวณภาษีก็ยิ่งน้อย

วิธีหักค่าใช้จ่าย	เหมาะกับใคร	ข้อควรรู้
เหมา (%)	คนต้นทุนต่ำ หรือไม่อยากเก็บเอกสารเยอะ	ง่าย ไม่ต้องแนบหลักฐาน แต่ถ้าต้นทุนจริงสูงกว่าจะเสียเปรียบ
ตามจริง	คนต้นทุนสูง เช่น สต๊อกสินค้า ค่าส่ง ค่าโฆษณา	หักได้เยอะกว่าถ้าเอกสารครบ แต่ต้องเก็บใบเสร็จ/บิลทุกใบ

ขายของออนไลน์ที่มีต้นทุนสินค้าสูง มักได้เปรียบถ้าหักตามจริงและเก็บเอกสารดี ส่วนคนรับงานสกิลล้วนที่แทบไม่มีต้นทุน เลือกแบบเหมามักจบง่ายและคุ้มกว่า

ฟรีแลนซ์ใช้แบบฟอร์มไหน ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.94

ฟรีแลนซ์และคนค้าขายมักต้องยื่นภาษี 2 รอบต่อปี ต่างจากมนุษย์เงินเดือนที่ยื่นรอบเดียว

• ภ.ง.ด.94 (ครึ่งปี) — ยื่นเงินได้ 40(8) (และบางประเภท) ที่เกิดช่วงครึ่งปีแรก โดยปกติยื่นช่วงเดือนกรกฎาคม–กันยายนโดยประมาณ ภาษีที่จ่ายรอบนี้เอาไปเครดิตตอนยื่นปลายปีได้
• ภ.ง.ด.90 (ทั้งปี) — ยื่นรวมทั้งปีสำหรับคนที่มีเงินได้นอกเหนือเงินเดือน ปกติยื่นช่วงมกราคม–มีนาคมของปีถัดไปโดยประมาณ

ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ E-Filing ของกรมสรรพากรได้สะดวกที่สุด และมักได้เวลายื่นเพิ่มกว่ายื่นกระดาษ ถ้าปีไหนคำนวณแล้วไม่ถึงเกณฑ์ต้องเสียภาษี ก็ยังควรยื่นเพื่อแสดงว่ามีรายได้และเก็บประวัติไว้

ใช้ประกันลดหย่อนภาษีฟรีแลนซ์ได้ช่องไหนบ้าง

ข้อดีคือสิทธิลดหย่อนด้วยประกันใช้ได้เหมือนกันทั้งมนุษย์เงินเดือนและฟรีแลนซ์ และเป็นตัวช่วยที่ลดภาษีไปพร้อมกับสร้างหลักประกันให้คนที่ไม่มีสวัสดิการบริษัทรองรับ ตัวเลขเพดานโดยประมาณปี 2569 มีดังนี้

• ประกันชีวิต/สะสมทรัพย์ ลดหย่อนได้ตามจ่ายจริง สูงสุดประมาณ 100,000 บาท (กรมธรรม์ต้องคุ้มครองตั้งแต่ 10 ปีขึ้นไป)
• ประกันสุขภาพตนเอง สูงสุดประมาณ 25,000 บาท แต่เมื่อรวมกับเบี้ยประกันชีวิตแล้วต้องไม่เกิน 100,000 บาท
• ประกันสุขภาพพ่อแม่ สูงสุดประมาณ 15,000 บาท (พ่อแม่ต้องมีเงินได้ไม่เกินเกณฑ์)
• ประกันบำนาญ ลดหย่อนได้ 15% ของเงินได้ สูงสุดประมาณ 200,000 บาท แต่เมื่อรวมกับกองทุนเพื่อการเกษียณอื่น (เช่น RMF, SSF, กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ) ต้องไม่เกิน 500,000 บาท

สำหรับฟรีแลนซ์ที่ไม่มีประกันสุขภาพกลุ่มของบริษัท การมีประกันสุขภาพของตัวเองยิ่งสำคัญ เพราะช่วยกันความเสี่ยงค่ารักษาที่ต้องออกเองทั้งหมด อ่านแนวทางเลือกแผนเพิ่มได้ที่ ประกันสุขภาพฟรีแลนซ์ และดูภาพรวมสิทธิลดหย่อนทุกหมวดได้ที่ ลดหย่อนภาษีด้วยประกัน 2569

ส่วนประกันบำนาญนอกจากช่วยลดภาษีแล้ว ยังเป็นเครื่องมือสะสมเงินเกษียณให้คนทำงานอิสระที่ไม่มีกองทุนสำรองเลี้ยงชีพคอยช่วยออม จึงเป็นช่องที่หลายคนเลือกใช้ทั้งเพื่อภาษีและความมั่นคงระยะยาว ทั้งนี้ผลตอบแทนจากการลงทุนเป็นสมมติฐาน ไม่ได้การันตี และการลงทุนมีความเสี่ยง ควรศึกษาเงื่อนไขก่อนตัดสินใจ

เก็บเอกสารยังไงให้ยื่นภาษีง่าย ไม่ต้องลุ้นตอนปลายปี

งานเอกสารคือสิ่งที่ทำให้ฟรีแลนซ์เครียดที่สุด แต่ถ้าทำเป็นนิสัยตั้งแต่ต้นปีจะสบายมาก

• เก็บ หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากผู้ว่าจ้างทุกใบ เพราะเอาไปเครดิตภาษีที่ถูกหักไว้ได้
• ทำ ไฟล์รายรับ-รายจ่าย แยกเดือน บันทึกทุกครั้งที่ได้เงินและจ่ายต้นทุน
• เก็บ ใบเสร็จ/บิลค่าใช้จ่าย ที่เกี่ยวกับงาน ถ้าจะหักตามจริง
• รวบรวม เอกสารเบี้ยประกัน และหนังสือรับรองการลดหย่อนจากบริษัทประกันไว้ในที่เดียว

แค่มีโฟลเดอร์เดียวเก็บทุกอย่างไว้ พอถึงเวลายื่นก็หยิบมาใช้ได้ทันที ไม่ต้องไล่หาย้อนหลังให้ปวดหัว

สรุป

ฟรีแลนซ์ ยื่นภาษี ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิด เริ่มจากแยกประเภทเงินได้ 40(2) กับ 40(8) ให้ถูก เลือกหักค่าใช้จ่ายแบบที่คุ้มกว่า ยื่น ภ.ง.ด.94 ครึ่งปีและ ภ.ง.ด.90 ปลายปีให้ครบ แล้วใช้สิทธิลดหย่อนด้วยประกันสุขภาพ ชีวิต และบำนาญเป็นตัวช่วยลดภาษีไปพร้อมกับสร้างหลักประกันให้ตัวเอง ที่เหลือคือวินัยเก็บเอกสารตั้งแต่ต้นปี

ถ้าอยากให้ช่วยไล่ดูว่ารายได้แบบของคุณควรใช้สิทธิลดหย่อนช่องไหนก่อน และวางแผนประกันให้คุ้มทั้งภาษีและความมั่นคง ทักไลน์มาคุยกับท็อปได้เลยครับ ที่ LINE @topaia ปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย และไม่มีข้อผูกมัด ปรึกษาออนไลน์ได้ทั่วประเทศ

ข้อมูลในบทความเป็นการประมาณเพื่อการศึกษา ตัวเลขภาษีและเพดานลดหย่อนเป็นค่าโดยประมาณซึ่งอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของกรมสรรพากร ควรตรวจสอบเกณฑ์ของปีภาษีนั้น ๆ อีกครั้ง ความคุ้มครองและเงื่อนไขเป็นไปตามที่ระบุในกรมธรรม์ การพิจารณารับประกันเป็นไปตามหลักเกณฑ์ของ AIA และผลตอบแทนการลงทุนเป็นสมมติฐานที่ไม่การันตี การลงทุนมีความเสี่ยง